महाराष्ट्र : एआय क्रांतीचे केंद्रबिंदू?

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी महाराष्ट्राच्या तंत्रज्ञान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्रांतीतील प्रमुख भूमिकेचा दावा केला आहे. राज्यातील विविध क्षेत्रांमधील प्रगती आणि भविष्यातील योजना यांचा आढावा घेणारा हा लेख आहे.

राजकारण आणि शासनव्यवस्था

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नॅसकॉम टेक्नॉलॉजी अँड लीडरशिप समिटमध्ये महाराष्ट्राच्या तंत्रज्ञानातील प्रगतीचा आढावा घेतला. त्यांनी राज्य सरकारने डिजिटल सेवांच्या विस्तारासाठी केलेले प्रयत्न आणि एआय सेंटरची स्थापना याबाबत माहिती दिली. "महाराष्ट्र लवकरच भारताच्या एआय आणि तंत्रज्ञान क्रांतीचे नेतृत्व करेल," असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. शासकीय सेवांचे ऑनलाइनकरण आणि जागतिक आर्थिक मंचाशी भागीदारी यासारख्या उपक्रमांवर त्यांनी भर दिला. राज्याच्या एक ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्थेच्या ध्येयासाठी नीती आयोगासोबत नवीन आर्थिक रोडमॅप तयार करण्यात येत असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

फडणवीस यांच्या भाषणातून राज्याच्या डिजिटल परिवर्तनावरील भर स्पष्ट झाला. ऑनलाइन सेवांचा विस्तार आणि एआय सेंटरची स्थापना ही राज्याच्या तंत्रज्ञानातील प्रगतीची दिशा दर्शवते. तसेच, एक ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्था आणि MMRDA ला १.५ ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्थेचे केंद्र बनविण्याचे उद्दिष्ट हे महाराष्ट्राचे आर्थिक ध्येय दर्शवते. हे ध्येय साध्य करण्यासाठी नीती आयोगाशी सहकार्य केले जाणार आहे.

अर्थव्यवस्था आणि व्यापार

महाराष्ट्र देशातील ६०% डेटा सेंटर्सचे घर आहे आणि नवीन मुंबई येथे डेटा सेंटर पार्क उभारण्याचे नियोजन आहे. २०३० पर्यंत राज्याची ५०% वीज हरित ऊर्जेवरून निर्माण होईल, असे फडणवीस यांनी सांगितले. मुंबई भारताची "फिनटेक राजधानी" म्हणून ओळखली जाते आणि फिनटेक क्षेत्रात महाराष्ट्र आघाडीवर आहे. या क्षेत्रातील प्रगती अर्थव्यवस्थेला चालना देत आहे. हे राज्याच्या आर्थिक विकासात मोठे योगदान देणारे आहे. यासोबतच, हरित ऊर्जेवर भर देणे हे पर्यावरणास अनुकूल आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोनाचा भाग आहे.

डेटा सेंटर्सचा प्रसार आणि फिनटेक क्षेत्रातील महाराष्ट्राचे वर्चस्व हे राज्याच्या तंत्रज्ञान-संचालित अर्थव्यवस्थेचे द्योतक आहे. हिरवी ऊर्जा आणि डेटा सेंटर्सची निर्मिती यामुळे राज्याला भविष्यातील आर्थिक विकासासाठी मजबूत पाया निर्माण होत आहे. हे राज्याच्या आर्थिक उन्नतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष

मुख्यमंत्र्यांनी नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ परिसरात तिसरी मुंबई म्हणजेच 'इनोव्हेशन सिटी' विकसित करण्याची योजना जाहीर केली आहे. तीनशे एकर क्षेत्रात तंत्रज्ञान, संशोधन आणि एआय यावर लक्ष केंद्रित करून हे शहर विकसित केले जाणार आहे. मुंबई, पुणे, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर आणि नाशिक येथे जीसीसी पार्क विकसित करण्याचाही त्यांचा मानस आहे. या नवीन उपक्रमांमुळे राज्यातील तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेषाचे क्षेत्र अधिक प्रगत होईल.

'इनोव्हेशन सिटी' ची संकल्पना महाराष्ट्राच्या तंत्रज्ञान विकासात एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. हे शहर तंत्रज्ञानातील नवीन संशोधन आणि विकासासाठी केंद्रबिंदू म्हणून काम करेल. जीसीसी पार्कची निर्मिती राज्यातील विविध शहरांमध्ये तंत्रज्ञान उद्योगांना चालना देईल.

कृषी आणि ग्रामीण विकास

फडणवीस यांनी शेतीमध्ये तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांबद्दल सांगितले. 'अॅग्री-स्टॅट' उपक्रमाअंतर्गत संपूर्ण शेती प्रक्रियेचे डिजिटलायझेशन आणि 'ड्रोन शक्ती' कार्यक्रमाअंतर्गत ड्रोन प्रशिक्षण देऊन कृषी फवारणी खर्च कमी करण्याचा प्रयत्न होत आहे. या उपक्रमांमुळे शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचा लाभ मिळेल आणि त्यांचे उत्पन्न वाढेल.

डिजिटलायझेशन आणि ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर करून शेतकऱ्यांना मदत करण्याची सरकारची रणनीती हे ग्रामीण विकासासाठी एक सकारात्मक पाऊल आहे. या उपक्रमांमुळे शेतकऱ्यांची उत्पादकता वाढेल आणि त्यांचे उत्पन्नसुद्धा वाढेल. हे सरकारचे ग्रामीण भागांतील विकासाचे प्रतिबिंब आहे.